Column Trouw, 17 feb

Het systeem

“Mensen kiezen hun partner niet op hun blauwe ogen, maar op hun achtergrond,” zei de coach.
We weten allang dat een vrouw kiest voor iemand die op haar vader lijkt en een man trouwt zijn moeder. In díe valkuil waren man en ik in elk geval niet getrapt. Zijn moeder en ik zijn totaal verschillende types, zoals mijn vader en hij twee absolute tegenpolen zijn.
Maar ik had nooit aan de verborgen dynamieken in onze familiesystemen gedacht. Logisch. Wie denkt er aan iets wat verborgen is?
Ik woonde een hele dag familieopstellingen bij. In de ochtend ging ik er goedgemutst naartoe. Vast van plan één en ander onder ogen te zien, zodat het weg zou smelten als sneeuw voor de zon. We zaten in een kring van zesentwintig mensen die allemaal ergens in verstrikt zaten.
Het was een soort groepstherapiesessie waarin niet gepraat werd, maar waarin het probleem werd uitgebeeld. De groepsleden kozen elkaar als plaatsvervangers van hun familieleden en stelden zo het innerlijk beeld van hun familie op, als een soort tableau vivant, in het midden van de kring.
De show, don’t tell-methode van de therapievormen. Vertel het niet, maar laat het zien. Het is onmogelijk hier uit te leggen hoe het precies in z’n werk gaat.
Ik leerde over de onbewuste patronen die kinderen van hun ouders overnemen. Ze spiegelen ons.
“Dán ga ik bij jou weg!” roept mijn zesjarige tegenwoordig zodra haar iets niet bevalt.
Ook leerde ik dat ons gedrag alles met ons verleden te maken heeft. En als we dat niet erkennen, zal het zich van generatie op generatie blijven herhalen.
“Loyaliteit is destructieve liefde,” zei de coach.
Mijn vraag kwam die dag niet aan de beurt, ook werd ik  – als enige – niet één keer door mijn medegroepsleden gekozen om hun dode oma, moeder of gehandicapte zus te representeren. Toch leerde ik erg veel.Wij mensen verschillen nauwelijks van elkaar.
Maar naarmate de dag vorderde, werd ik hoe langer hoe minder goedgemutst.
“Ik hoor er niet bij,” hoor ik mijn elfjarige keer op keer zeggen. “Ik ben een loner. Naast mij wil nóóit iemand zitten.”
‘s Avonds dwaalde ik huilend door de straten van een vreemde stad, – die trouwens wel mijn geboortestad is – het hagelde, en op het station aangekomen at ik een koud saucijzenbroodje.
“Je bent zachter geworden,” had de coach gezegd. “Je voelt het verlies, dat is alleen maar winst.”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



6 reacties op “Column Trouw, 17 feb”

  1. Irma zegt:

    Je hebt op een heel duidelijke manier beschreven hoe familie opstellingen werken. Ik heb het zelf nooit meegemaakt, maar wat ik van ervaringsdeskundigen heb gehoord, sluit het aan bij wat jij schrijft.
    Wat ik echter niet goed begreep was de zin van de coach: loyaliteit is destructieve liefde. Wat bedoelde ze daarmee? Loyaliteit heeft bij mij nl een positieve klank en in deze zin van de coach heeft het juist een negatieve klank.
    En blijf schrijven!

  2. joris7 zegt:

    ´Ik leerde over de onbewuste patronen die kinderen van hun ouders overnemen.´ Klopt. Als kind ben je een computer zonder software, als ouders schrijf je door de jaren heen de code waarop de computer functioneert. Het besturingsprogramma. En als dat fout gaat, zoals bij mij, dan heb je daar heel erg last van. En dan ga je er wat aan doen. Maar bij veel mensen is de code redelijk goed geschreven, en zijn zich daardoor totaal niet bewust van de diepere laag in zichzelf. Niet bewust waarom ze doen wat ze doen, waarom ze op een bepaalde manier in het leven staan, niet bewust van hoe ze communicatie inkleuren, hoe bevooroordeeld ze over bepaalde dingen kunnen denken. Pas zodra je er last van krijgt, ga je je afvragen; waarom denk ik zo? Toch kan ik iedereen aanraden om naar een psycholoog te gaan want zelfinzicht helpt je opener in de wereld te staan, de wereld en de ander meer te zien zoals die echt is, dan hoe je het zelf inkleurt, en is zodoende ook alleen maar goed voor relaties die je wilt aangaan of al hebt.

  3. elke geurts zegt:

    Ja Joris helemaal eens!!
    Ik moest er ook over nadenken Irma, daarom herhaalde ik die zin nog eens in een column. Loyaliteit is destructieve liefde. Ze bedoelde ermee dat wjj allemaal totaal loyaal aan onze ouders zijn. En dat werkt voor onszelf vaak destructief. We offeren ons op voor onze ouders. We zouden alles voor ze doen. Zoiets bedoelde ze.

  4. joris7 zegt:

    @elke geurts, Loyaliteit kan ook de lijm zijn waarmee je verbroken relaties weer plakt. Tussen bijvoorbeeld een vader en een zoon. De zoon is bijvoorbeeld heel kwaad op vader, maar vanwege zijn loyaliteit kiest hij er uiteindelijk voor om toch weer de verbinding te zoeken.

    De opoffering die de coach bedoeld, kan zich later als volwassene uiten in bijvoorbeeld geen mening hebben. Wat wil je doen? Zeg jij maar. Ja maar wat wil jij? Maakt me niet uit. Zo’n houding waarmee je de ander uiteindelijk gek maakt omdat er geen persoonlijkheid meer te bespeuren valt. Extreme aanpassing dus. En vaak heeft iemand die hier aan lijd dus geen idee waar dit nou precies vandaan komt. Een vage notie, ergens diep van binnen, maar niks concreets. Therapie helpt dan jezelf te begrijpen. Soms moet je echt terug naar het verleden om voorruit te kunnen komen. Voor meer informatie google gerust op schematherapie, dat uitgaat van schema’s wat staat voor diepgewortelde overtuigingen over onszelf en de wereld, die vroeg in ons bestaan ontstaan. De opoffering waar de coach het over had valt dan onder het kopje ‘extreme aanpassing’. Erg interessant allemaal. Ik volg zelf schematherapie vanwege wat ik als kind met mijn ouders allemaal heb gemaakt. En nu vind ik het zelf ook interessant. Excuses voor mijn enthousiasme over dit onderwerp. En excuses voor mijn spelfouten als het jou als schrijfdocent irriteert, ik heb nooit opgelet bij nederlandse les op de middelbare school, omdat ik toen in een wat rebelse periode zat.

  5. Irma zegt:

    Ik begrijp nu, denk ik, wat er mee bedoeld wordt. Als loyaliteit opoffering wordt, dan wordt het destructief omdat het ten koste gaat van jezelf. Maar dan geldt het niet alleen voor relaties tussen ouder en kind. Maar dan geldt het ook voor huwelijksrelaties of andere soort partnerrelaties.

  6. elke geurts zegt:

    Ja Irma, dat geldt ook in relaties. De neiging tot opoffering kan ingebakken zijn.

Geef een reactie